Kadın Viagra içerse ne olur?
Sildenafil kadın vücudunda da aynı biyokimyasal etkiyi gösterir: PDE5 enzimini baskılar ve genital bölge dahil bazı dokularda kan akışını artırır. Ancak kadın cinsel yanıtı, erkeklerdeki gibi büyük ölçüde kan akışına bağlı değildir; istek, uyarılma ve orgazm beyin, hormonlar ve ilişki dinamikleriyle çok daha sıkı ilişkilidir. Bu nedenle çalışmalarda Viagra alan kadınlar:
- Genital bölgede kan akışı ve ıslanmada artış ölçülmüş, ancak bu çoğu kadında cinsel isteğe ya da tatmine yansımamıştır.
- Erkeklerle aynı yan etkileri yaşamıştır: baş ağrısı, yüzde kızarma, burun tıkanıklığı, hazımsızlık, görme değişikliği.
- Tek bir doz, sağlıklı bir kadında ciddi bir tehlike oluşturmamıştır; ancak nitrat kullanan ya da kalp hastalığı olan kadınlarda erkeklerdeki aynı riskler geçerlidir.
Viagra kadınlar için ruhsatlı değildir. Gebe ya da emziren kadınlarda güvenliği gösterilmemiştir. Bir kadının partnerinin ilacını "denemesi" önerilmez; "azdırıcı" olarak satılan ürünler ise ayrı bir tehlike taşır (aşağıya bakın).
Viagra kadınlarda işe yarar mı? Bilimsel kanıt
Pfizer, 1990'ların sonunda sildenafili kadın cinsel işlev bozukluğunda sekiz yıl boyunca araştırdı ve 2004'te tutarlı fayda gösterilemediği için programı sonlandırdı. Sonraki bağımsız çalışmalardan elde edilen sonuçlar:
| Durum | Kanıt |
|---|---|
| Genel kadın cinsel isteksizliği | Plasebodan farksız; etkili değil |
| Antidepresan (SSRI) kaynaklı cinsel işlev bozukluğu | Küçük çalışmalarda orgazm ve uyarılmada sınırlı iyileşme; rutin kullanım için yetersiz |
| Menopoz sonrası uyarılma bozukluğu | Karışık sonuçlar; kılavuzlar önermiyor |
| Diyabet ya da omurilik yaralanmasına bağlı uyarılma bozukluğu | Sınırlı fizyolojik fayda; klinik önemi tartışmalı |
Sonuç: Viagra, kadınlarda cinsel isteği artıran ya da cinsel işlev bozukluğunu tedavi eden bir ilaç değildir ve hiçbir kılavuz bu amaçla önermez.
"Kadın Viagrası" diye bir ilaç var mı?
Medyada "pembe hap" ya da "kadın Viagrası" olarak anılan iki ilaç vardır; ikisi de sildenafil ile ilgisizdir ve tamamen farklı çalışır:
- Flibanserin (Addyi): 2015'te FDA tarafından menopoz öncesi kadınlarda hipoaktif cinsel istek bozukluğu için onaylandı. Beyinde serotonin ve dopamin dengesini etkiler; her gün alınır, etkisi haftalar içinde ortaya çıkar ve alkol ile ciddi tansiyon düşmesi riski taşır. Fayda küçük (ayda yaklaşık bir ek tatmin edici cinsel deneyim) bulunmuştur.
- Bremelanotid (Vyleesi): 2019'da FDA onayı aldı. İlişkiden önce cilt altına enjeksiyonla uygulanır; melanokortin reseptörleri üzerinden isteği etkiler. Bulantı en sık yan etkidir.
Her iki ilaç da Türkiye'de ruhsatlı değildir ve Avrupa'da da onaylanmamıştır. Türkiye'de "kadın Viagrası" adıyla satılan hiçbir ürün ruhsatlı ilaç değildir.
"Azdırıcı hap", "damla" ve "kadın için Viagra" ürünleri
İnternette ve seks shoplarda "azdırıcı hap", "azdırıcı damla", "Spanish fly", "kadın Viagrası" adıyla satılan ürünlerin bileşimi bilinmez. Analizlerde bunlarda gizli sildenafil/tadalafil, uyarıcı maddeler, hatta bir böcek türevi olan ve böbrek hasarı yapan kantaridin saptanmıştır. Bir kişiye haberi olmadan böyle bir madde vermek, Türk Ceza Kanunu kapsamında ağır bir suçtur. Cinsel isteksizlik yaşayan kadınlar için doğru adres jinekolog, psikiyatrist ya da cinsel sağlık uzmanıdır.
Kadınlarda cinsel isteksizliğin gerçek nedenleri ve çözümleri
- Hormonal: Menopoz, doğum sonrası dönem, doğum kontrol hapları, tiroid bozuklukları. Vajinal östrojen, gerekirse hormon tedavisi.
- Psikolojik ve ilişkisel: Stres, depresyon, kaygı, ilişki sorunları, geçmiş travmalar. Cinsel terapi ve çift terapisi en güçlü kanıta sahip yaklaşımdır.
- İlaçlar: Antidepresanlar, bazı tansiyon ilaçları. Hekimle doz ya da ilaç değişikliği.
- Ağrılı ilişki: Vajinal kuruluk, vajinismus, endometriozis. Kayganlaştırıcılar, pelvik taban fizyoterapisi, hastalığa yönelik tedavi.
- Yaşam tarzı: Uyku, egzersiz, alkol ve sigaranın azaltılması.
Gebelikte sildenafil
Sildenafil, gebelikte plasenta kan akışını artırmak amacıyla (ağır gelişme geriliği olan bebeklerde) araştırılmıştır; ancak 2018'de Hollanda'daki STRIDER çalışması, sildenafil alan annelerin bebeklerinde akciğer sorunlarının artması nedeniyle durdurulmuştur. Sildenafil gebelikte yalnızca çok özel durumlarda ve uzman kontrolünde kullanılır; kendi kendine asla kullanılmamalıdır.
Kaynaklar
- Basson R. ve ark., J Womens Health Gend Based Med 2002 — Sildenafil in women with sexual arousal disorder.
- Nurnberg HG ve ark., JAMA 2008 — Sildenafil for antidepressant-associated sexual dysfunction in women.
- FDA — Addyi (flibanserin) ve Vyleesi (bremelanotide) onay belgeleri.
- Groom KM ve ark., Lancet Child Adolesc Health 2019 — STRIDER çalışması.
- ISSWSH — Kadın cinsel işlev bozukluğu yönetim kılavuzları.